Anton Philips: “In de stilte hoor je jezelf”

Als de poorten van de Wielewaal op 27 september opengaan voor het volk, kan iedereen vrij rondstruinen op Philips’ landgoed van weleer. Dagdromen tussen de monumentale azalea’s en rododendrons. Over hoe de familie hun privémomenten deelden. Hoe Philips toegroeide naar een Koninklijke status, terwijl Frits en Sylvia hier ook hun zeven kinderen grootbrachten. Een van hen is Anton. Inmiddels 93 jaar oud en nog altijd even ondernemend. Als een echte Philips. Net als zijn vader bewijst hij dat je oud kan worden als je je hart volgt.

foto’s: Nadia ten Wolde // tekst: Paul van Vugt

Anton stond op 1 september op het podium bij 24 uur in bedrijf. Hij vertelde over zijn jeugd, maar vooral over zijn loopbaan die nog altijd vrolijk doorloopt. Anton is technisch geschoold, maar wist al snel dat hij meer van de zachte mensenkant is. Vanaf zijn jonge jaren is hij bezig met ideeën die mensen en organisaties helpen om beter te functioneren en gelukkiger te zijn. Vandaag de dag als loopbaancoach én als relatietherapeut.

‘Stel de mens centraal’, zo leerde Anton van zijn vader.

Hij neemt ons mee naar zijn jeugd op de wielewaal. Anton: “De meeste ochtenden ontmoette ik mijn ouders net voor het ontbijt.  Dan hadden we ieder een moment van stilte gehad om ons af te vragen wat God vandaag van ons zou verwachten. Die stilte gaf antwoorden. Richting aan je dag. Aan je leven.”

“Of je nu gelovig bent of niet: de kracht van stilte is wezenlijk. Wat zijn de instructies die je van bovenaf of van je diepere zelf krijgt? Dat bewustzijn is zo belangrijk. Wij hadden de gewoonte om die gedachten op te schrijven. Dat schept ruimte in je brein voor nieuwe gedachten. En we namen de tijd om deze gedachten met elkaar te delen. Daar waren we dagelijks een kwartier zoet mee.”

Een levensgroot dilemma

Hoewel de bedrijfsvoering van Philips nauwelijks ruimte kreeg aan de keukentafel, herinnert Anton dat vader Frits ooit een groot, zakelijk dilemma deelde met zijn gezin. Anton: “We beleefden de oorlogsjaren, en de Duitsers verzochten mijn vader om een fabrieksafdeling op te zetten in het concentratiekamp Vught. Zijn eerste reactie was afwijzend. Het idee stuitte op weerstand, want hij wilde niet dat Philips als collaborateur van de bezetter zou worden gezien. Maar een glashard ‘nee’ leek hem ook allerminst een rustgevend antwoord.”

“In stilte bedacht mijn vader randvoorwaarden om tot een compromis te komen. Zo eiste hij dat er iemand van Philips aan het hoofd van de afdeling zou staan. Die persoon mocht vrije toegang krijgen op het kamp en zelf bepalen wie er moesten werken. Bovendien moesten alle mensen op die werkplaats dagelijks een warme maaltijd krijgen. Die werd vanuit Eindhoven aangevoerd, dezelfde maaltijd die medewerkers in Eindhoven kregen: de ‘Philiprak’.

“Mijn vader dacht dat de Duitsers nooit akkoord zouden gaan met die voorwaarden, maar ze zeiden ‘ja’ op al zijn eisen. De verantwoordelijk Philips-man zorgde ervoor dat er vooral Joodse vrouwen op die afdeling kwamen te werken. Eenmaal daar was het risico dat ze naar een vernietigingskamp in Duitsland werden afgevoerd, veel kleiner. Uiteindelijk werd de afdeling gesloten, waarna de 400 vrouwen toch naar een Duits kamp werden overgeplaatst. De Duitsers hoorden dat dit geoefende arbeiders waren en de behoefte hieraan was groot. Dat bleek de redding voor hen, die vrijwel allemaal de oorlog overleefden.”

Een sociaal hart

Toen Frits zich ontfermde over zijn mensen in de oorlogsjaren, was Anton amper een tiener. Nog jaren verwijderd van ondernemerschap. Een technische carrière lag voor de hand en met een studie aan de TU in Delft beantwoordde hij die verwachting. Maar diep van binnen klopte zijn hart voor het sociale aspect van ondernemerschap. Hij werd al snel gegrepen door het ongrijpbare begrip intrinsieke motivatie. De urgentie van mensen om ergens vol voor te gaan. Om je innerlijke drive en oprechte wilskracht te herkennen, zodat je een onuitputtelijke bron van energie bent.

Prachtig voor jezelf. En waardevol voor je werkgever.

Anton: “Het vreemde van intrinsieke motivatie is dat het zo dicht bij jezelf ligt, terwijl het steeds verder van ons af lijkt te staan. In deze maatschappij willen we vooral wat een ánder wil. Heeft de buurman een nieuwe auto, dan wil je er ook één. En als je die auto eenmaal hebt, blijkt het toch minder zaligmakend. Het is een schijn-wil. En zeker social media is een stevige aanjager hiervan. We vullen de dag met het scrollen en kijken naar andermans verlangens en behoeften. Terwijl alleen je eigen, diepere keuzes je écht gelukkig maken.”

Coaching voor (werk)geluk

“Zelf kwam ik er jaren geleden achter dat ik diep van binnen gelukkig wordt door mensen te helpen om beter te functioneren, zodat zij gelukkiger worden. Dit doe ik vanuit Anton Philips Coaching. Als imago-relatiecoach help ik mensen gelukkig te zijn in hun relatie met hun levenspartner. En als loopbaancoach help ik mensen bij het vinden van de studierichting, beroepsrichting of functie waar ze hun talenten optimaal kunnen inzetten. Een belangrijke tool hiervoor is het motivatiekompas.”

“Het basisprincipe van het motivatiekompas is eigenlijk heel logisch. Het kompas geeft richting op basis van je verleden. Van alle dingen die je ooit deed waaruit je voldoening en plezier haalde. Daarom geef ik iedereen mee: onderzoek wat je leuk hebt gevonden. Met welke onderwerpen ben je bezig geweest en welke vaardigheden zette je toen in? Wat was de context waarin je werkte die motiverend voor je waren? En tot slot, welke rol bekleedde je? Werkte je onder een leidinggevende of was je er zelf één? Als je zicht hebt op dit hele palet, dan kun je het motivatiepatroon ontdekken waarin je goed gedijt.”

“Het mooie van deze gedachte is dat je niet hoeft te beschikken over een lange cv met ervaring. Want op jonge leeftijd, neem iemand van pakweg 15 jaar, heb je al een rugzak vol waardevolle levenservaring. Je bijbaan, je hobby’s … zelfs je favoriete rol in het sportteam geven je zoveel waardevolle informatie. Was je een spelverdeler of juist een afmaker in de sport? Welke rol pakte je in een team? Was je goed in delegeren of juist in gedelegeerd worden? Wilde je de beste zijn, of leverde je liever een bijdrage aan een teamprestatie?”

Geluk als aanjager van productiviteit

“Volgens mijn visie moeten mensen werk doen dat ze leuk vinden. Als dat zou gelden voor iedereen in Nederland, dan zou er een veel hogere productiviteit zijn. Uit onderzoek blijkt dat slechts 20% van de medewerkers betrokken is bij de doelen van zijn of haar werkgever. Je moest eens weten hoeveel mensen er op de verkeerde plaats zitten. Een veelgemaakte fout is dat mensen die uitblinken in hun werk, gezien worden als logische leidinggevende. Dit is vaak helemaal niet het geval. Zij zijn lang niet altijd in de wieg gelegd om leiding te geven. Deze weeffout zit in veel organisaties.”

“De crux zit hem in het gesprek dat je samen voert. Werkgevers staren zich vaak blind op het cv, terwijl de sollicitant zichzelf met mooie woorden richting die felbegeerde baan manifesteert. Mijn advies? Ga het gesprek niet in met als doel om die baan te grijpen, maar sta er oriënterend in. Toets of je past in het profiel. Stel veel vragen en toon oprechte interesse in de job en werkgever. Je merkt dat je een heel ander gesprek voert dan wanneer je bezig bent met jezelf op een voetstuk te plaatsen. Een gesprek waarbij je dichtbij jezelf blijft. Bij jouw intrinsieke waarden. Bij jouw toekomstige werkgeluk. En als je dat bereikt, hoef je nooit met pensioen”, aldus de 93-jarige Anton.

“Wat ik iedereen meegeef,” vervolgt Anton “is dat je elke dag nieuwsgierig moet blijven. Naar jezelf en een ander. Dat geldt voor de zakelijke relaties die je ingaat, en ook de relatie met je levenspartner. Dat houdt je op een gezonde manier hongerig in het leven. Neem de tijd om stil te zijn en te luisteren naar wat het beste is voor jou en de mensen om je heen. Dan ga je denken in termen van delen in plaats van nemen. Van bijdragen in plaats van hebben. Want als iedereen zorgdraagt voor een ander, dan is er genoeg voor iedereen. Dan worden handen gevuld met werk, magen gevuld met eten en de harten van mensen met het idee dat ze voldoening krijgen van werken.”

Daarmee zitten we weer op de Wielewaal. Waar Philips groot werd. Waar niet alleen gedacht werd vanuit een winstgevende bedrijfsvoering, maar vooral door bij te dragen aan de maatschappij. Aan je omgeving. Gewoonweg door goed te zijn voor je mensen.”

Anton Philips stond op 1 september op het podium bij 24 uur in bedrijf. Benieuwd naar de komende events van 24U? Kijk op 24uurinbedrijf.nl/netwerk